معادله نابرابرِ «درمان» و «پیشگیری» در خراسان رضوی؛ صرف ۲۰۰ میلیارد تومان برای خروجی ۱۰ درصدی

نسبت بودجه درمان به پیشگیری در حوزه اعتیاد خراسان رضوی ۲۰ به یک است؛ آماری که مدیرکل بهزیستی استان آن را ناپایدار می‌خواند. با وجود صرف ۲۰۰ میلیارد تومان برای درمان معتادان متجاهر در سال جاری، نرخ اثربخشی کمپ‌های ماده ۱۶ تنها ۵ تا ۱۰ درصد گزارش شده است؛ واقعیتی که ضرورت چرخش فوری منابع از مراکز اقامتی به سمت برنامه‌های پیشگیرانه را بیش از پیش نمایان می‌کند.

مهدی برجی در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به اینکه در فرهنگ عمومی ما، اصل «پیشگیری بهتر از درمان» صرفاً در سطح شعار باقی مانده و در عمل به آن پایبند نیستیم، اظهار کرد: ما معمولا تا زمانی که با یک مسئله جدی پزشکی مواجه نشویم، سبک زندگی سالم را انتخاب نمی‌کنیم و به فکر تغییر رفتار خود نمی‌افتیم؛ در حالی که در آن مرحله ممکن است، هزینه‌های سنگینی  را متحمل شویم.

وی افزود: امسال در استان در حوزه درمان معتادان متجاهر، مبلغ ۲۰۰ میلیارد تومان هزینه شده است، در حالی که اعتبار تخصیص‌ یافته به پیشگیری از اعتیاد، کمتر از ۱۰ میلیارد تومان بود. این رویکرد در اغلب کشورها، معکوس است و بخش عظیمی از اعتبارات به پیشگیری اختصاص می‌یابد و سهم درمان ناچیز است. با این حال، ما به عنوان نهاد متولی، چاره‌ای جز ورود به حوزهٔ درمان نداریم؛ چراکه طی سال‌ها به معتادان به‌عنوان «بیمار» نگاه کردند، نه مجرم.

مدیرکل بهزیستی خراسان رضوی با اشاره به وظیفهٔ اخلاقی و حرفه‌ای این سازمان در حمایت از معتادان، بیان کرد: بر اساس دستور قضایی ماده ۱۶، موظفیم از افرادی که در شرایط اسف‌بار زیر پل‌ها زندگی می‌کنند، در محیطی امن و تحت نظارت بهزیستی، به مدت ۶ماه و در برخی موارد تا یک سال، حمایت کنیم. با این حال در شهر مشهد، پیش از این ۲۱ کمپ اعتیاد فعال بود، اما در سال جاری با تغییر رویه، این تعداد به حدود ۱۷ مرکز کاهش یافته است؛ زیرا معتقدیم اثربخشی درمان در این مراکز پایین است و باید اعتبارات را به سمت پیشگیری و مدیریت مبتنی بر شواهد سوق دهیم.

برجی خاطرنشان کرد: در هر یک از این کمپ‌ها، حدود بیش از ۱۰۰۰ معتاد متجاهر نگهداری می‌شود. به باور ما، نرخ خروجی مؤثر کمپ‌های ماده ۱۶ حدود ۵ تا ۱۰ درصد بوده است و عملا بازگشت مجدد به کمپ‌ها بسیار زیاد است. نمونه‌هایی داشته‌ایم که افراد چندین بار به مراکز ماده ۱۶ مراجعه کرده‌اند و ما نیز ناگزیر به پذیرش مجدد آن‌ها بوده‌ایم. بنابراین، از سیاست‌گذاران درخواست داریم به جای تمرکز بر درمان، از اقدامات پیشگیرانه حمایت بیشتری به عمل آورند.

آموزش ۲۳۰۰ مددکار برای پیگیری بازگشت معتادان به آغوش زندگی

وی با بیان اینکه در حوزهٔ پیشگیری در سال گذشته طرح‌های مؤثری نظیر «پازک»، «پاترا» و «کیان» اجرا شده‌اند، گفت: نزدیک به ۲۳۰۰ مددکار برای معتادانی که از مراکز مادهٔ ۱۵ و ۱۶ ترخیص می‌شوند، آموزش دیده‌اند تا در زمینهٔ اشتغال، ارتباط با خانواده و حتی احراز هویت برای افرادی که فاقد مدارک شناسایی هستند، یاری‌رسان باشند. هر چند، خروجی این اقدامات پاسخگوی نیاز نیست و همچنان بیشترین انرژی ما صرف درمان می‌شود.

مدیرکل بهزیستی استان با اشاره به اینکه اگر معتادان از کمپ رها ‌شوند معمولا در دو ساعت نخست پس از ترخیص، در صورت نبود مراقبت و حمایت، مجدداً به سمت مصرف مواد باز می‌گردند، مطرح کرد: در همین راستا، سه یا چهار مرکز جدید در سطح استان راه‌اندازی کرده‌ایم که به‌طور تخصصی به کاریابی و توانمندسازی معتادان پس از ترخیص می‌پردازند تا از رها شدن دوباره آن‌ها جلوگیری شود.

برجی ادامه داد: به‌ویژه در حوزهٔ بانوان، دو کمپ را به یک مرکز کاهش داده‌ و در مقابل، تعداد مراکز توانمندسازی را برای آن‌ها افزایش داده‌ایم. در سال گذشته، حدود ۱۵۰ تا ۲۰۰ نفر از بانوان معتاد پس از دورهٔ درمان، وارد مراکز توانمندسازی شده‌اند و حتی برای بسیاری از آن‌ها مسکن تأمین شده است.

کد خبر 201309

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
1 + 8 =

خدمات الکترونیک پرکاربرد